Magnezyum eksikliği belirtileri, nedenleri ve günlük ihtiyaç

Magnezyum, vücudun enerji üretimi, protein yapımı, kas ve sinir çalışması için ihtiyaç duyduğu bir mineraldir ^[3]. NHS, magnezyumun yediğimiz besinlerin enerjiye dönüşmesine yardım ettiğini ve kemik sağlığı için önemli hormonları üreten paratiroid bezlerinin normal çalışmasına destek olduğunu belirtir ^[1].

Tıpta kandaki magnezyumun normalin altında olmasına hipomagnezemi denir ^[4]. Burada önemli bir ayrıntı var: vücuttaki magnezyumun büyük kısmı kemikte ve hücrelerin içindedir, kanda dolaşan miktar toplamın çok küçük bir parçasıdır ^[6]. Bu yüzden kan değeri, vücut depolarını her zaman tam yansıtmaz ve tek bir ölçüm yöntemi yeterli kabul edilmez ^[5].

Kaynaklar belirtileri genellikle aşamalara ayırarak anlatır. Erken belirtiler belirsizdir ve gündelik yorgunlukla kolayca karışabilir ^[5]:

• İştahsızlık
• Bulantı ya da kusma
• Yorgunluk, halsizlik ve güçsüzlük hissi
• Bu belirtiler pek çok başka nedene de bağlı olabilir; tahlil ve yorum için hekimine danış.

Eksiklik ilerledikçe sinir ve kas sistemiyle ilgili belirtiler öne çıkabilir ^[3][6]:

• Uyuşma ve karıncalanma
• Kas seğirmeleri, spazmlar ve kramplar
• Titreme
• Kişilik ya da davranışta değişiklikler
• Kalp ritminde düzensizlik
• Nöbet (konvülsiyon)
• Bu belirtiler de başka nedenlerle ortaya çıkabilir; değerlendirme ve gerekli tahliller için hekimine başvur.

İleri durumlarda kandaki kalsiyum ve potasyum düzeyleri de düşebilir ^[3]. Bir derleme, belirtilerin ağır eksiklikte bile hiç görülmeyebileceğini, kan düzeyindeki hızlı bir düşüşün yavaş bir düşüşe göre belirti yapma olasılığının daha yüksek olduğunu da not eder ^[6].

Eksiklik çoğu zaman günlük beslenmeden çok, emilimi azaltan ya da kaybı artıran durumlarla ilişkilendirilir. Kaynaklarda öne çıkan durumlar şunlardır ^[3][4][5]:

• Uzun süreli ishal ya da bağırsakta emilimi bozan sindirim sorunları
• Düzenli ve yüksek miktarda alkol tüketimi
• Tip 1 ya da tip 2 diyabet
• Bazı idrar söktürücüler ve mide asidini azaltan proton pompası inhibitörleri gibi ilaçların uzun süre kullanımı
• İleri yaş
• Yetersiz ya da çok kısıtlı beslenme, aşırı terleme ve geniş yanıklar

Bir ilaç kullanıyorsan ve yukarıdaki belirtileri fark ediyorsan ilacı kendi başına bırakma; durumu ilacı yazan hekimle konuş.

Farklı kurumlar farklı yöntemlerle hesap yaptığı için önerilen miktarlar birbirinden biraz ayrılır. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) yetişkinler ve çocuklar için bir yeterli alım değeri belirlemiştir; çocuklar için bu değer yaşa göre günde 170 ile 300 mg arasındadır ^[2].

ABD'deki önerilen alım değerleri, sağlıklı kişilerin neredeyse tamamının (%97-98) ihtiyacını karşılayacak ortalama günlük düzey olarak tanımlanır; değerler yaşa ve cinsiyete göre değişir, gebelik ve emzirme için ayrı değerler verilir ^[3].

Belirtilerin magnezyumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını ancak hekim değerlendirebilir. Kan tahlilinin yanında gerekirse kalsiyum, potasyum, idrar magnezyumu gibi başka testler ve kalp ritmini görmek için EKG istenebilir ^[4]. Tahlillerin hangi durumlarda istendiğini merak ediyorsan vitamin eksikliği testi yazımıza göz atabilirsin.

Eksiklik saptanırsa ne yapılacağına, altta yatan nedene göre hekim karar verir. Gündelik hayatta ise magnezyum içeren besinlere sofranda düzenli yer vermek, dengeli ve çeşitli beslenmenin doğal bir parçasıdır.

Hangi besinde ne kadar magnezyum bulunduğunu porsiyonlarıyla birlikte magnezyum nelerde var yazımızda ayrıca ele alıyoruz. Unutma, tahıllar rafine edilirken kepek ve öz kısmı ayrıldığı için beyaz un gibi ürünlerin magnezyum içeriği belirgin biçimde düşer ^[5].

Takviye, dengeli ve çeşitli bir beslenmenin yerini tutmaz. NHS'ye göre çeşitli ve dengeli beslenerek ihtiyacın olan magnezyumun tamamını alabilmen beklenir; takviyelerden günde 400 mg ya da daha az magnezyum almanın zarar vermesi olası görülmez ^[1]. ABD'de belirlenen üst sınır ise yalnızca takviyelerden gelen magnezyum için günde 350 mg'dır ^[7].

Kısa sürede alınan yüksek dozlar ishale yol açabilir; uzun süreli yüksek dozların etkileri hakkında yeterli kanıt yoktur ^[1]. Fazla alım çoğunlukla yüksek doz takviyelerden ya da magnezyum içeren müshillerden kaynaklanır ve böbrek işlevi belirgin biçimde azalmış kişilerde sorun yaratabilir ^[3]. Bu yüzden takviye düşünüyorsan, özellikle bir ilaç kullanıyorsan ya da böbrek sorunun varsa önce hekimine ya da eczacına danış. Gün içinde ne zaman alınacağıyla ilgili sorular için magnezyum ne zaman alınır yazımıza bakabilirsin.

Yaş, cinsiyet, gebelik ve emzirme, sindirim sağlığı ve kullanılan bazı ilaçlar magnezyum ihtiyacını ya da vücudun magnezyumu nasıl kullandığını etkileyebilir ^[3][5]. MedlinePlus, protein, kalsiyum ya da D vitamini yönünden zengin beslenmenin magnezyum ihtiyacını artırdığını da not eder ^[3]. Bazı kişiler, beslenme düzenlerini planlarken vitamin ve mineral ihtiyaçlarıyla ilişkilendirilen genetik farkları da merak eder.

Dynova NutriCore, evde yanaktan alınan bir örnekle vitamin ve mineral ihtiyaçlarıyla ilişkilendirilen genetik farkları bilgi amaçlı bir raporda sunar; rapor tanı ya da tedavi yerine geçmez ve kan tahlilinin yerini tutmaz. İçeriğine NutriCore sayfasından bakabilirsin.